20 Kasım Anması Davasında Savunmalar: “Transların Yas Tutma Hakkı Yargılanamaz”

Av. Doğa Teoman savunmasında, 20 Kasım’ın anlamına ve davanın transların kamusal alanda var olma hakkıyla ilişkisine dikkat çekti:

“Konu 20 Kasım Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü olduğu için bir trans avukat olarak ben de birkaç söz söylemek istiyorum.”

“20 Kasım 2024 tarihinde, Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü kapsamında düzenlenmek istenen anma için bir araya gelen kişiler, eylemin başlamasına dahi olanak tanınmadan kolluk tarafından ölçüsüz şiddete maruz bırakılmış; kanunun aradığı usuli güvenceler yerine getirilmeksizin gözaltına alınmıştır.”

“Bugün burada görülmekte olan dava, devletin ve kolluğun LGBTİ+’lara, özellikle de translara yönelen sistematik yaklaşımından bağımsız değerlendirilemez.”

“Dosya kapsamındaki görüntüler ve müdahalenin niteliği birlikte değerlendirildiğinde, müvekkillerin yargılanan kişiler değil; hukuka aykırı kolluk müdahalesinin mağdurları olduğu açıkça görülmektedir.”

“Dosya yalnızca 2911 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilecek sıradan bir toplantı ve gösteri yürüyüşü dosyası değildir. Ayrımcılık yasağı, ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü ve kötü muamele yasağı çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi gereken bir süreç söz konusudur.”

“Bugün yargılanan şey yalnızca bir anma ya da bir araya gelme iradesi değildir. Müvekkillerin kamusal alanda var olma, yas tutma, ifade ve örgütlenme hakları yargılanmaktadır.”

Av. Duygu Çildoğan’ın savunmasında da sanıkların ifade özgürlüğünü kullandığı, dosyada polis şiddetinin görünür olduğu ve beraat kararı verilmesi gerektiği vurgulandı:

“Sanıkların ifade özgürlüğünü kullandığı ortadadır. Bu, bilirkişi raporuyla da ortadadır. Polisin şiddet uyguladığı açıkça ortadadır.”

“Burada yargılanması gereken sanıklar değil, polislerdir. Müvekkillerin beraatini talep ediyoruz.”

Av. İdil’in savunmasında ise iddianamede yer alan “toplanma yeri”, “yaya trafiğinin engellenmesi”, “hayatın olağan akışının bozulması”, “aktif direnme” ve “LGBTİ+ yapılanması” ifadelerine karşı çıkıldı. Savunmada, kamusal alanın translara fiilen kapatılmasına ve yas tutma hakkının kriminalize edilmesine dikkat çekildi:

“Eylemin yapıldığı yer Kolej. Burada sadece transların eylem yapamaması söz konusu olamaz. 19 Mart sürecinde de gördük; burada, Kızılay’da, Sakarya’da, Ulus’ta pek çok eylem yapıldı. Mesele neyin yasak olduğu değil, buranın translara yasaklanmasıdır.”

“Ankara’da ise yasaklama kararı olmadan da eylem kanuna aykırı sayılıyor. Yasak olsa o yüzden, yasak olmasa da bu yüzden hak kullanımı engelleniyor.”

“Yaya trafiğinin kapatıldığı iddia ediliyor. Alanda polis bariyerleri ve polis ablukası var. Asıl kapatan polis.”

“Hayatın olağan akışının bozulduğu söyleniyor. Eylem dediğiniz şey zaten hayatın olağan akışına söz söylemektir. Ses çıkarmaya, hayatı durdurmaya çalışırsınız; olay budur zaten.”

“LGBTİ+ varoluşu bir yapılanma değildir. ‘Nefrete inat yaşasın hayat’ sloganının neyi kanuna aykırı?”

“Arkadaşlarıma sarılmak suretiyle direndi deniyor. Bu nasıl bir direnme biçimi? LGBTİ+’ların birbirine sarılması da mı yasak?”

“Bilirkişi raporunda yol kapatma yok. Sopayla vurma yok. Dosyada fezleke yok, görüntü inceleme tutanağı yok. Görüntülerin sağlıklı biçimde incelenmesi gerekiyor.”

Savunmanın devamında 20 Kasım’ın yas tutma ve anma hakkıyla ilişkisi hatırlatıldı:

“Savcının da ifade ettiği gibi 20 Kasım, Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü’dür. İnsanların nasıl öldüğü bir ülkenin gelişmişliğini belirler. Translar nasıl ölür, buna bakmak gerekir.”

“Aralık ayında Poyraz hapishanede şüpheli şekilde hayatını kaybetti. Ocak ayında Esra evinde ölü bulundu. Şubat ayında Zeynep hormona erişemedi ve zorbalığa maruz bırakıldı. Nisan ayında TOBB ETÜ öğrencisi Arya intihara sürüklendi. Her ay bir trans bu ülkede hayatını kaybediyor.”

“İnsanların bunu anma hakkı var. Burası ölüyü anma hakkıyla alakalıdır. Ölüyü anma hakkı en temel insan hakkıdır.”

Av. İdil, savunmasını Antigone göndermesiyle tamamladı:

“Antigone’de de tam olarak bunu görürüz: İktidar, ölü beden üzerinde dahi hüküm kurmak ister; kimin yasının tutulabileceğine, kimin gömülebileceğine, kimin insan sayılacağına karar vermeye çalışır. Antigone ise kardeşini gömme hakkını savunarak egemenin yasağının karşısına daha temel, daha evrensel bir hakkı koyar. Burada da mesele budur. Egemenin ya da idarenin ‘yasak’ demesi, insanların yas tutma, ölülerini anma ve insan onurunu savunma hakkını ortadan kaldırmaz.”

“Sanıklar burada insan haklarını kullanmıştır. Beraatlerini talep ediyoruz.”

Savunmaların ardından mahkeme, davanın bir sonraki duruşmasının 14 Ekim saat 10.20’de Ankara 50. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülmesine karar verdi.