"İlk Defa Böyle Bir Durumla Karşılaşıyoruz" - Avrupa Konseyi Enes'i Cezaevinde Ziyaret Etti

"İlk Defa Böyle Bir Durumla Karşılaşıyoruz" - Avrupa Konseyi Enes'i Cezaevinde Ziyaret Etti

• 05/09/2025
• ÜniKuir

Avrupa Konseyi, Enes ile dayanışma ziyareti kapsamında Adalet Bakanlığı, Ankara Barosu ve sivil toplum temsilcileriyle görüştü ve bir basın toplantısı

Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Başkanı Marc Cools öncülüğündeki heyet, 4-5 Eylül tarihlerinde gerçekleştirdiği Türkiye'ye ziyareti kapsamında tutuklu gençlik delegesi Enes Hocaoğulları'nı Ankara'daki cezaevinde ziyaret etti. Heyet, bugün (5 Eylül) saat 12:30'da Ankara Hilton Oteli'nde düzenlenen basın toplantısında, Adalet Bakan Yardımcısı, Ankara Barosu ve sivil toplum kurumları ile görüşmelerinin sonucunda  değerlendirmelerini gazeteciler ile paylaştı.

ENES NEDEN TUTUKLANDI

Avrupa Konseyi Gençlik Delegesi ve ÜniKuir'in Uluslararası İlişkiler Koordinatörü Enes Hocaoğulları, Mart ayında Avrupa Konseyi'nde yaptığı konuşmada Türkiye'deki tutuklu belediye başkanları ve gençlerin 19 Mart sürecindeki eylemlerde maruz kaldığı polis şiddetini dile getirmişti.

"Türkiye'de gençler artık yeter diyor" sözleriyle Konsey’e seslenen Enes, konuşmasının içeriği sebebiyle "yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamalarıyla 5 Ağustos'ta Ankara Esenboğa Havalimanı'nda gözaltına alındı ve aynı gün tutuklandı.

AVRUPA KONSEYİ TEPKİSİ

Kongre Başkanı Marc Cools, Enes'in tutuklanmasını "ifade özgürlüğünün açık ihlali" olarak niteleyerek serbest bırakılması çağrısında bulunmuştu: "Bu, Avrupa Konseyi'nin çalışmalarına meşru katılımı nedeniyle kabul edilemez, doğrudan misilleme"

? Enes'in tutuklama süreciyle ilgili detaylı bilgi için:

Avrupa Konseyi'nden Tutuklu Gençlik Delegesi Enes Hocaoğulları'na Ziyaret

BASIN TOPLANTISI: "İLK DEFA BÖYLE BİR DURUMLA KARŞILAŞIYORUZ"

Avrupa Konseyi heyeti bugün gerçekleştirdiği basın toplantısında Enes’in tutuklanmasına  dair değerlendirmelerini basın mensupları ile  paylaştı. Kongre Başkanı Marc Cools, "Avrupa Konseyi'nin 46 üye devleti var. İlk defa bir mecliste yapılan konuşma sebebiyle böyle bir durumla karşılaşıyoruz" dedi.

"ÇOK İSTİSNAİ BİR DURUM"

Cools, bu ziyaretin Konsey'in 2025 içerisindeki Türkiye'ye 3. ziyareti olduğunu, ancak "çok istisnai bir durum" olduğunu vurguladı. "Önceki ziyaretler muhalefet mensubu belediye başkanları içindi. Bu ziyaretin sebebi bambaşka" ifadelerini kullandı.

CEZAEVİ ZİYARETİ: "YERDE UYUYOR"

Heyet, basın toplantısından hemen önce Enes'i Sincan Cezaevi'nde ziyaret etti. Kongre Gençlik Sözcüsü Veronique Bertholle, Enes'in durumu hakkında şunları söyledi:

"28 kişilik koğuşta 51 kişi kalıyorlar, Enes yerde uyuyor. Tek bir isteği var: unutulmamak. Biz de Enes'i unutturmamak için buradayız."

"HAKLI GEREKÇE DUYAMADIK"

Bertholle, durumun hukuki boyutunu net bir dille ortaya koydu: "Şunu açıkça ifade etmeliyiz. Bu iki gündür yaptığımız görüşmelerde Enes'in ceza kovuşturmasına haklı gerekçe olabilecek tek bir haklı gerekçe duyamadık. Tutuklanması için tek bir haklı gerekçe duyamadık."

"Bizler burada siyasetçiyiz, yerel siyasetçiyiz. Hukukçu değiliz" diyen Bertholle, tutuklanmanın siyasi boyutuna da dikkat çekti.

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İÇTİHADI

Marc Cools, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihadına atıfta bulundu: "Yıllar içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihadında şu çok net ifade edildi: İfade özgürlüğünün kriminalize edilmesi caydırıcı etkiye sahiptir. Bu şekilde olan durumlar sadece konuşmayı yapanın haklarını ihlal etmekle kalmayacak, topluma ve ardından demokrasiye zarar verecektir."

TÜRKİYE'NİN KURUCU ÜYE SORUMLULUĞU

Cools, Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ndeki konumunu vurguladı: "Türkiye Avrupa Konseyi'nin kurucu üyelerinden biridir. Bakanlıkla olan görüşmede ortak değerler vurgulandı. Türkiye çok büyük bir ülke, Türkiye'nin yaptığı diğer üye ülkelere örnek teşkil edecektir."

ADALET BAKANLIĞI GÖRÜŞMESİ: "YARGI BAĞIMSIZ" SAVUNMASI

Heyet, Adalet Bakan Yardımcısı Hürşit Yıldırım ile 1 saatlik kapsamlı görüşme gerçekleştirdi. Marc Cools görüşmenin atmosferini şöyle anlattı: "Son derece açık ve samimi bir ortamda, çok saygılı bir üslupla iki ekip arasında gerçekleşti. Adalet Bakanlığı kalabalık bir kadroyla katıldı."

BAKANLIK'TAN GELEN SAVUNMA

Heyetin aktarımına göre Bakan Yardımcısı Yıldırım, tutuklamayı anayasa üzerinden savundu: “Anayasa'nın 26. maddesi ifade özgürlüğünü düzenler. Anayasa'nın 141. maddesi ise yargı bağımsızlığını düzenler. Bu çerçevede Anayasa ifade özgürlüğüne aykırılık teşkil etmediğini düşünüyoruz ancak yargıya müdahale edemeyiz"

İLK DURUŞMA PAZARTESİ

Enes'in ilk duruşması 8 Eylül Pazartesi günü saat 11.55’te Ankara 86. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek. Cools, "Ümit ediyoruz ki adalet tecelli eder, yöneltilen tüm suçlamalar düşer" dedi.

BAKANLAR KOMİTESİ'NE RAPOR VE DENETİM ZİYARETİ

Marc Cools, 10 Eylül'de Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'ne kapsamlı rapor sunacağını açıkladı: "Hem Enes hakkında hem de görevden uzaklaştırılan ve tutuklu belediye başkanlarının durumunu aktaracağım."

Cools ayrıca yıl sonunda kapsamlı bir denetim ziyareti planlandığını duyurdu: "Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın yerinde incelenmesi gerçekleştirilecek. Türkiye'den olan iki eş raportör bu denetimi yapacak."

Bu denetim, sadece Enes'in durumu değil, Türkiye'deki genel yerel yönetim krizi ve muhalefet belediyelerine yönelik sistematik baskıları da inceleyecek.

SİVİL TOPLUMDAN DESTEKLER

Basın toplantısında sivil toplum temsilcileri de güçlü destek mesajları verdi. İnsan Hakları Ortak Platformu’ndan Feray Salman, "Enes'in yanındayız, Enes bir insan hakları savunucusu, LGBTİ+ topluluğa da üye bir insan hakları savunucusu. O serbest kalana kadar onunla dayanışma içinde olacağız" dedi.

Salman, durumun sadece ifade özgürlüğü ihlali olmadığını vurguladı: "Enes'in başına gelmesi LGBTİ+ topluluğunu hedef altına sokmakla ilgili. Bu ülkede hiç kimsenin hakikati ifade etmesini istemeyen bir zemindeyiz."

2025: "AİLE YILI" VE LGBTİ+ HAK SAVUNUCULUĞU

Talya Aydın ise konseye sorduğu soruda durumu daha geniş çerçevede değerlendirdi: "2025 yılında yargı yoluyla muhalefet dizayn edilmeye çalışıyor. CHP ve DEM belediye başkanları, TİP'in seçilmiş milletvekili hapiste."

Aydın, hükümetin 2025'i "aile yılı" ilan etmesini ve "Ocak ayından bu yana açık şekilde anti-LGBTİ+ tutum" sergilemesini de vurguladı. Ve Heyet’i Enes'in LGBTİ+ aktivizmini ve bunu diplomatik düzeyde temsil ediyor oluşunun AKP kadrolarında rahatsızlık yaratıp yaratmadığı üzerine düşünmeye davet etti: "AİHM kararları uygulanmıyor. Kavala, Demirtaş, Can Atalay hâlâ hapiste. Avrupa fonları hükümet yanlısı STK'lara aktarılıyor. Bu fonların aktarıldığı yerlerin tartışılması ve araştırılması gündeminizde mi?” 

GENEL BASKI TABLOSU

Marc Cools, sadece Enes'in değil, Türkiye'deki genel baskı atmosferinin altını çizdi: "Sadece CHP değil, DEM Parti belediye başkanları da görevden uzaklaştırıldı, aralarında tutuklananlar var. Van Büyükşehir Eş Başkanı da Kongre'nin çalışmalarına katılamıyor. Daha geçen gün mahkeme kararıyla İstanbul CHP il başkanlığı ofisi de kapatıldı."

AİHM KARARLARI VE YARGININ DURUMU

Feray Salman'ın "Bu ülkenin ne yargısı bağımsız. Venedik Komisyonu kararı açık, Bakanlar Komitesi'nin açıklaması açık" eleştirisine Cools, diyalog yoluyla çözüm arayışının önemini vurguladı.

Cools, 2020 yılında AİHM'nin Enis Berberoğlu kararında da ifade özgürlüğü ihlali tespit edildiğini hatırlattı.

Avrupa Konseyi heyetinin basın toplantısından çıkan temel mesaj netti:

"Enes'i susturmak gençliği susturmaktır. Gençliği susturmak demokrasinin kendisini susturmaktır."