Aralık 2025: LGBTİ+'lar Meclis gündeminin neresinde?
Aralık 2025: LGBTİ+'lar Meclis gündeminin neresinde?
- 06/02/2026
- ÜniKuir
Aralık’ta TBMM’de LGBTİ+’lar çoğunlukla hedef alındı: bütçe, Genel Kurul ve komisyonlarda nefret söylemi baskın, hak temelli sözler sınırlı kaldı.
Gönüllülerimizle birlikte yürüttüğümüz meclis izleme çalışması kapsamında Aralık ayında TBMM’de LGBTİ+ haklarını içeren yasama ve denetim faaliyetlerini sizler için derledik.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde Aralık ayında;
Genel Kurul 20 kez toplandı, bu toplantılarda LGBTİ+’lardan kez hak temelli biçimde söz edildi.
İzleme kapsamında olan 5 meclis komisyonu toplamda 6 kez toplandı. LGBTİ+’lar 1 kez hak temelli biçimde gündeme geldi.
Milletvekilleri tarafından 119 basın toplantısı yapıldı. Bunların 2’sinde nefret söylemi, 1’inde ise hak temelli tutum vardı.
Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin düzenlediği 6 grup toplantısının hiçbirinde LGBTİ+’lar hak temelli biçimde ele alınmıştır.
58 kanun teklifi verildi. Bunlardan hiçbirinde LGBTİ+ hakları açıkça yer almadı.
101 meclis araştırma önergesinin bunlardan yalnızca 1’inde LGBTİ+’lar hak temelli biçimde yer aldı.
1373 yazılı soru önergesi sunuldu. Bunların 17’sinde LGBTİ+’lar hak temelli biçimde yer almıştır.
Genel Kurul
2026 yılı bütçesinin geneli üzerine konuşma yapan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, partisinin barış, eşit yurttaşlık ve toplumsal cinsiyet eşitliğini içeren asgari demokratik programından bahsederek, kadınların ve LGBTİ+’ların yaşam hakkını ve özgürlüklerini yok sayan hiçbir politikanın demokratik olamayacağını vurguladı. Aynı oturumda MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, “aile yılı” söylemi çerçevesinde “cinsiyetsizleştirme” ve “sapkın akımlar” ifadeleriyle LGBTİ+’ları hedef alan bir yaklaşım benimsedi.
12 Aralık günü Genel Kurul’un en sıcak tartışması LGBTİ+’lar hakkında yapıldı. DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki, kültürel alanda Kürtçe, Ermenice ve LGBTİ+ hikâyelerinin görünmezliğinin baskıcı bir ortamın göstergesi olduğunu ifade etti. DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş’in kürsüye gökkuşağı bayrağı içeren bir karikatürle çıkması üzerine AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, “LGBT propagandası” iddiasıyla kürsüye yürüdü ve gökkuşağı renklerinin kürsüden gösterilemeyeceğini iddia ederek dakikalar boyunca tepki gösterdi. Bu durum DEM Parti milletvekilleri Kezban Konukçu, Gülistan Kılıç Koçyiğit, Cengiz Çiçek ve Ceylan Akça ile AKP ve MHP sıraları arasında uzun tartışmalara yol açtı. CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı da Leyla Şahin Usta’nın itirazına karşı çıktığı tutanaklara yansıdı. Tartışmalar sırasında Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak’ın söz sırası kendisinde olmamasına rağmen defalarca LGBTİ+’ları hedef alan sözler sarf ettiği Genel Kurul tutanaklarına yansıdı. Aynı oturumda DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, kullanılan dilin LGBTİ+’ları nefret suçlarına açık hâle getirdiğini vurguladı.
DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki, kürtajın fiilen engellenmesi ve cinsiyet uyum sürecine ilişkin sağlık politikalarını eleştirirken, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin kadınlar ve LGBTİ+’lar açısından ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti. Aynı gün AKP Düzce Milletvekili Ayşe Keşir ve AKP İstanbul Milletvekili Şengül Karslı, LGBTİ+’ları “propaganda” ve “değer erozyonu” söylemleriyle hedef alan konuşmalar yaptı; Yeni Yol Partisi Antalya Milletvekili Şerafettin Kılıç ise aile ve çocuk politikaları bağlamında benzer bir dil kullandı.
DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Diyanet hutbelerinin kadınları ve LGBTİ+’ları şiddete ve nefret suçlarına açık hâle getirdiğini gündeme getirirken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz bu eleştirilere “Kadınlarla ilgili meseleyi, sadece LGBT kontekstinde tartışıyorsanız kadınlara büyük bir haksızlık yapıyorsunuz” diyerek yanıt verdi. AKP’li milletvekilleri Zeynep Yıldız ve Adem Çalkın, “cinsiyetsizleştirme” ve “LGBT sapkınlığı” söylemleriyle LGBTİ+’ları açık biçimde hedef aldı; DEM Parti İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk bu ifadelere “LGBTİ+’lar vardır, var olacaklardır” diyerek karşılık verdi ve bu söylemlerin şiddet çağrısı niteliği taşıdığını belirtti.
Yeniden Refah Partisi Kocaeli Milletvekili Mehmet Aşıla, Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili Mesut Doğan ve Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Bülent Kaya iktidarın LGBTİ+ derneklerine yönelik “ılımlı” tutumunu eleştiren konuşmalar yaptı; bu tartışmalara yanıt veren AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta iddiaları reddeti. DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ise 2026 bütçesinin kadınları, LGBTİ+’ları ve güvencesiz grupları yok sayan bir ekonomik şiddet bütçesi olduğunu ifade ederek Genel Kurul’daki LGBTİ+ karşıtı söylemlerin bütçe politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
Komisyon Toplantıları
Plan ve Bütçe Komisyonu’nda DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, bütçesinin büyüklüğüyle sıkça gündeme gelen Diyanet İşleri Başkanlığının özellikle kadınlar ve LGBTİ+’ları hedef alan fetvalarını eleştirdi.
Basın Toplantıları
Aralık ayındaki basın toplantılarında dijital alan, göç ve gençlik politikaları üzerinden LGBTİ+’ları da hedef alan söylemler öne çıktı. HÜDA PAR Mersin Milletvekili Faruk Dinç, sosyal medya ve yapay zekâ kullanımındaki artışla birlikte çocuklar ve gençlerin siber zorbalık, taciz ve “uygunsuz içerikler” açısından risk altında olduğunu savunarak, bu riskleri “sapkın içerikler” ve kötü niyetli gruplarla ilişkilendiren bir çerçeve çizdi. HÜDA PAR Batman Milletvekili Serkan Ramanlı ise çocukların ve gençlerin “zararlı akımlardan” korunması gerekçesiyle sundukları 17 Nisan’da sundukları LGBTİ+ karşıtı kanun teklifinin bir an önce yasalaşması gerektiğini savunarak, LGBTİ+’ları hedef alan ifadeler kullandı ve RTÜK’ü aileyi tehdit ettiğini ileri sürdüğü yapımlara karşı daha sert tedbirler almaya çağırdı. DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki hak temelli tarafta durmaya devam ederek, üniversitedeki yemekhane zamlarına karşı yapılan protestolara katıldığı için hakkında sınır dışı kararı verilen kuir feminist vegan aktivist Nanaxanım Babazade’in geri gönderme merkezinde ve sınır dışı sürecinde maruz kaldığı hak ihlallerini kamuoyuyla paylaştı.
Meclis Araştırma Önergeleri
DEM Parti Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş ve diğer 19 milletvekili tarafından sunulan meclis araştırma önergesi, nefret suçlarının nedenlerinin kapsamlı biçimde incelenmesini ve önleyici politikaların geliştirilmesini amaçladı. Önergede özellikle spor müsabakalarında yaygınlaşan ırkçı, cinsiyetçi ve LGBTİ+fobik söylemlerin normalleştirilmesine ve bu söylemlerin toplumsal şiddeti besleyen etkilerine dikkat çekildi.
Yazılı Soru Önergeleri
CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül ve CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ile DEM Parti milletvekilleri Ayten Kordu, Burcugül Çubuk, Çiçek Otlu, Ömer Faruk Gergerlioğlu, Özgül Saki, Meral Danış Beştaş, Perihan Koca, EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca ve TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil, Sincan Kadın Hapishanesinde tutulan trans erkek Poyraz’ın şüpheli ölümüyle ilgili olarak Adalet Bakanı’na ayrı ayrı yazılı soru önergeleri sundu. DEM Parti milletvekilleri Burcugül Çubuk, İbrahim Akın ve Özgül Saki, Genç LGBTİ+ Derneği’nin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan dava sonucunda kapatılmasını İçişleri Bakanı’na sordu. EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Harran Geçici Barınma Merkezi’nde tutulan Suriyeli bir LGBTİ+’nın tecrit koşullarında tutulduğu iddiasını İçişleri Bakanı’nın yanıtlaması istemiyle gündeme taşıdı. Son olarak, DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, Ankara’da gözaltına alınan bir trans aktivistin hukuka aykırı uygulamalara, avukatsız görüşmelere, LGBTİ+ örgütleri hakkında sorulara, yargı tacizine ve kötü muameleye maruz bırakıldığını belirterek, yargı paketinden çıkarıldığı söylenen LGBTİ+ karşıtı maddelerin fiilen uygulanmaya devam ettiğine dikkat çekti.
Aralık ayında LGBTİ+’ların gündeminde ayrıca; İstanbul Medeniyet Üniversitesinde LGBTİ+ karşıtı etkinlik düzenlenmesi, Galatasaray Üniversitesi Sinema Kulübü’nün düzenlemek istediği film gösteriminin “LGBTİ+ unsurlar” içermesi nedeniyle üniversite yönetimi tarafından iptal edilmesi, İzmir Pınarbaşı’nda ısınmak için ateş yaktıkları gerekçesiyle beş trans kadının gözaltına alınması vardı. Ancak bunlar meclis gündemine yansımadı.
Bu ay LGBTİ+ haklarını gündem eden milletvekilleri:
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları
DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki (5 kez)
DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit (3 kez)
DEM Parti İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk (3 kez)
DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu (2 kez)
DEM Parti Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş (2 kez)
EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca (2 kez)
CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül
CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu
DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu
DEM Parti İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu
DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın
DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu
DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş
DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca
DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz
TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil
Meclis izleme çalışmasında görev alan gönüllülerimiz; Cem Aydın, Emirhan, Gökçe, Şansal Gümüşpala ve Şerife Atak
Meclis Sözlüğü
Basın Toplantıları: Milletvekillerinin gerekli gördükleri konularda mecliste bu amaçla ayrılmış bir alanda görüşlerini kamuoyuyla paylaşabilmesini sağlar.
Genel Kurul: TBMM'nin yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin her türlü işin görüşüldüğü ve karara bağlandığı en üst karar organıdır.
Grup Toplantıları: TBMM'de en az 20 milletvekili bulunan siyasi partiler, siyasi parti grubu kurabilmektedir. Bu gruplar genellikle haftada bir olmak üzere toplantılarda partilerinin politikalarını ve görüşlerini kamuoyuna aktarır.
Komisyonlar: Genel Kurul adına çalışmak üzere belli sayıda milletvekilinin katılımıyla oluşan, gündemdeki kanun tekliflerini genel kurul öncesinde görüşerek kabul eden, reddeden veya değiştiren ve karara bağladığı işlere ilişkin rapor hazırlayan kurullardır.
Kanun Teklifi: Bir ya da daha fazla milletvekilinin imzasıyla ve gerekçeli bir şekilde yeni bir kanun çıkarılması veya mevcut kanunun belli bir şekilde değiştirilmesi amacıyla hazırlanmaktadır.
Meclis araştırma önergeleri: En az bir milletvekili tarafından meclisin belirli bir konuda ayrıntılı bilgi edinmek ve raporlaştırmak üzere milletvekillerinin katılımıyla oluşturduğu özel bir komisyon oluşturması amacıyla verilir.
Yazılı soru önergeleri: Milletvekilleri tarafından yasama ve denetim faaliyeti içerisinde, Cumhurbaşkanı yardımcılarının ya da bakanların görev alanına giren konularda yanıtlaması için sunulan soruları içerir.
Genel görüşme önergeleri: Devleti ve toplumun genelini ilgilendiren konular üzerine mecliste milletvekillerinin katılımıyla genel görüşme açılması için verilir. Genel görüşme açılması siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yazılı bir önergeyle istenebilir. Genel görüşmelerde herhangi bir oylama yapılmamakta ve karar alınmamaktadır.
Meclis soruşturma önergeleri: Meclisin salt çoğunluğunu sağlayacak sayıda milletvekili tarafından, görevde bulunan veya görevinden ayrılmış olan Cumhurbaşkanı yardımcılarının veya bakanların ya da parlamenter sisteminde görev yapmış olan başbakan veya bakanların görevleriyle ilgili işlerden dolayı cezai sorumluluklarını gerektiren fiillerin soruşturulması amacıyla verilir.
Daha fazla kavram için: https://www.tbmm.gov.tr/ParlamentoTerimleriSozluk
