Medeniyet Üniversitesi’nde Yine Nefret Paneli: Sağlık Bakanlığı’nın “Cinsiyet Değiştirme” Komisyonu Başkanı Kampüste

04/06/2026
ÜniKuir

Trans sağlığını hedef alan panele, Sağlık Bakanlığı’nın “Cinsiyet Değiştirme” Komisyonu Başkanı Zeki Bayraktar konuşmacı olarak katılıyor.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi, LGBTİ+ karşıtı etkinliklere ev sahipliği yapmayı sürdürüyor. Üniversitede 13 Haziran Cumartesi günü “Transseksüel Cerrahi ve Pişmanlık” başlıklı bir etkinlik düzenlenmesi planlanıyor.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Güney Kampüs’te yapılacağı duyurulan etkinlik; İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Anadolu’dan Yeryüzüne Kadın Sivil Toplum Kuruluşları Vakfı ve Süreyya Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenleniyor. Afişe göre nefret etkinliği doktor, psikolog, öğretmen, aile danışmanları ile tıp ve psikoloji öğrencilerine yönelik.

Programda Prof. Dr. Zeki Bayraktar’ın “Transseksüel Cerrahi: Kısa ve Uzun Dönem Sonuçları” başlıklı sunumu, Bayraktar ile Chris Brönimann’ın “Transizyon, Detransizyon ve Pişmanlık” başlıklı yapılandırılmış söyleşisi ve Brönimann’ın “Zor Sorular, Açık Diyalog: Serbest Söyleşi ve Soru-Cevap” oturumu yer alıyor.

Neler olmuştu?

İstanbul Medeniyet Üniversitesi, daha önce de LGBTİ+ karşıtı etkinliklere ev sahipliği yapmasıyla gündeme gelmişti. 6 Aralık 2025’te üniversitede “Medeniyetimiz ve Ailemiz: Kültürel Mirastan Güncel Sorunlara” başlıklı LGBTİ+ karşıtı etkinlik düzenlenmişti. Etkinliğin proje koordinatörü, programın ÜNİDES 5. Dönem kapsamında Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından destek almaya hak kazandığını açıklamıştı. İlim ve Medeniyet Topluluğu’nun duyurusuna göre etkinlik, İstanbul Aile Vakfı ve İlim ve Medeniyet Derneği iş birliğiyle düzenlenmişti.

Bu etkinliği Medeniyet Üniversitesi öğrencileri protesto etmişti. Demir Leblebi etkinliğin yapılacağı salonun kapısı önünde LGBTİ+ bayraklarıyla bir araya gelmiş, ajitenin ardından kapıya mor boyalar atarak etkinliği protesto etmişlerdi. Eylem sonrası ÖGB’nin ve etkinlik ekibinden kişilerin öğrencilere saldırmıştı.

Üniversite yönetimi ise nefret etkinliğini protesto eden öğrencileri hedef aldı. Öğrenciler aynı eylem nedeniyle ikinci kez disiplin soruşturmasına maruz bırakıldı. Soruşturma bildirimlerinde öğrenciler “izin almadan protesto yapmak”, “LGBT propagandası yapmak” ve “yasal olmayan LGBT bayrağı açmak” gibi suçlamalarla karşı karşıya bırakıldı. Süreç sonunda dört öğrenciye kınama cezası verildi. Bianet de öğrencilerin, kendilerine saldıranların soruşturulmadığını belirterek süreci yargıya taşıyacaklarını aktardı.

Bakanlık komisyonunun başkanı panelde

Etkinlik duyurusundaki Zeki Bayraktar, “Sağlık Bakanlığı Cinsiyet Değiştirme Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonu Başkanı” olarak tanıtılıyor. Sağlık Bakanlığı’nın hak temelli olmayan terminolojiyle adlandırdığı bu komisyon, 2025’te kurulan Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonları arasında yer alıyor.

Türk Tabipleri Birliği, bu komisyonların kurulma sürecinde TTB ya da TTB-Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu’ndan görüş alınmadığını; komisyonların üye seçim kriterleri, yetki alanları ve işleyişine dair detayların kamuoyuyla paylaşılmadığını açıklamıştı.

Bayraktar’ın etkinlikte “Sağlık Bakanlığı Cinsiyet Değiştirme Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonu Başkanı” sıfatıyla yer alması, panelin dikkat çeken başlıklarından biri. Üyeleri, çalışma usulleri ve karar alma süreçleri kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmayan komisyonun başkanının, trans sağlığını “pişmanlık” başlığıyla ele alan bir programda konuşmacı olması; Sağlık Bakanlığı politikaları ile kampüslerde düzenlenen LGBTİ+ karşıtı etkinlikler arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme taşıyor.

Bayraktar’ın daha önceki açıklamaları ve paylaşımları da trans sağlığına yaklaşımını gösteriyor. Kriter’de yayımlanan yazısında cinsiyet uyum cerrahilerini “mutilatif-sakatlayıcı” olarak nitelendiren Bayraktar, 27 Haziran 2025’te Instagram hesabından yaptığı paylaşımda Sağlık Bakanlığı komisyonunun tavsiye kararına uyularak 21 yaş altı transların ergenliği baskılayan hormonlara erişiminin kısıtlandığını “hayırlı olsun” sözleriyle duyurdu. TTB ve Türkiye Psikiyatri Derneği, bu düzenlemenin iptali için dava açtı.

Bayraktar’ın bu alandaki faaliyetleri Medeniyet Üniversitesi’yle sınırlı değil. 30 Kasım 2025’te Biruni Üniversitesi’nde düzenlenen “Kanıta Dayalı Tıp Perspektifinden Cinsiyet, Cinsiyet Kimliği ve Cinsiyet Disforisi” başlıklı eğitimde “ergen cinsiyet hoşnutsuzluğu”, “puberte blokajı”, “transseksüalite” ve “transseksüel cerrahi” gibi başlıklar yer aldı. Bayraktar, aynı paylaşımda bu içeriklerin lisans ve lisansüstü programlara dahil edilmesi ya da yeni bir akademik/mesleki yapılanma üzerinden yaygınlaştırılması gerektiğini savundu.

Detrans deneyimi hak temelli değil, transfobik argüman olarak sunuluyor

Etkinliğin diğer konuşmacısı Chris Brönimann ise duyurularda “detransizyoner” olarak öne çıkarılıyor. AYSİT Vakfı’nın sosyal medya paylaşımlarında Brönimann’ın deneyimi, transların beden uyum sürecini kriminalize eden ve trans aktivizmi hedef gösteren bir anlatının parçası olarak sunuluyor.

Cinsiyet uyum cerrahileri sonrası pişmanlığa ilişkin sistematik derlemeler pişmanlık oranlarının düşük olduğunu ortaya koyarken; WPATH toplumsal cinsiyeti onaylayan sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlanmasının sağlık hakkı bakımından riskler doğurduğunu belirtiyor.

AYSİT ve Süreyya: “Aile” başlığı altında örgütlenen hat

Etkinliğin düzenleyicilerinden Anadolu’dan Yeryüzüne Kadın Sivil Toplum Kuruluşları Vakfı, kısa adıyla AYSİT, kendi çalışmalarını kadın ve aile alanında faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarıyla ilişkilendiriyor. Vakıf, sosyal medya duyurusunda etkinliği “transseksüellik, transizyon, detransizyon, pişmanlık” başlıklarının “bugüne kadar konuşulmayan boyutlarıyla” ele alınacağı bir program olarak duyurdu.

Etkinliğin diğer düzenleyicilerinden Süreyya Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği ise AYSİT’in sitesinde Kur’an’ı anlama ve yaşama çalışmaları, gençlere yönelik faaliyetler ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile ortak yürütülen çocuk evleriyle tanıtılıyor.

AYSİT Vakfı ile İstanbul Medeniyet Üniversitesi arasındaki ilişki de yeni değil. Üniversite, 6 Mayıs 2025’te AYSİT Vakfı desteğiyle “Aileye Gelecek Projeksiyonu” çalıştayına ev sahipliği yapmıştı. “Aile” başlığı altında kurulan bu temas, şimdi doğrudan transların sağlık hakkını hedef alan bir programa taşınmış durumda.