ÜniKuir’den CEDAW’a Çağrı: Toplumsal Cinsiyet Stereotipleriyle Mücadelede LGBTİ+ Hakları

ÜniKuir’den CEDAW’a Çağrı: Toplumsal Cinsiyet Stereotipleriyle Mücadelede LGBTİ+ Hakları

• 21/05/2026
• ÜniKuir

ÜniKuir, CEDAW’a sunduğu görüşte LGBTİ+’ların eğitim, sağlık, medya ve dijital alanlarda görünür kılınması çağrısı yaptı.

ÜniKuir, CEDAW Komitesi’nin toplumsal cinsiyet stereotiplerine ilişkin taslak genel tavsiyesini geliştirmek amacıyla sunduğu görüşte, LGBTİ+’ların deneyimlerinin metinde daha güçlü biçimde yer alması gerektiğini vurguladı.

ÜniKuir, Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi’nin (CEDAW) “Toplumsal Cinsiyet Stereotipleri ve Bunları Sürdüren Eşitsiz Güç İlişkilerinin Ortadan Kaldırılması” başlıklı taslak Genel Tavsiye No. 41 çalışmasına yazılı görüş sundu.

CEDAW Komitesi tarafından hazırlanan taslak genel tavsiye, devletlerin toplumsal cinsiyet stereotiplerini ortadan kaldırmaya yönelik yükümlülüklerini ele alıyor. ÜniKuir, sunduğu görüşte taslak metnin LGBTİ+’lar bakımından daha kapsayıcı ve detaylı hale getirilmesi gerektiğini belirtti.

Anti-gender hareketler LGBTİ+’ları ve hak savunucularını hedef alıyor

ÜniKuir’in görüşünde, taslak metinde anti-gender hareketlerin LGBTİ+’ları, LGBTİ+ örgütlerini, hak savunucularını ve gençlik gruplarını nasıl hedef aldığına daha açık biçimde yer verilmesi gerektiği açıklandı.

Görüşte, toplumsal cinsiyet eşitliği, kapsamlı cinsellik eğitimi ve LGBTİ+ kapsayıcılığının sık sık “aileye”, “kültüre”, “dine”, “çocuklara” ya da “ulusal değerlere” yönelik tehditler gibi gösterildiği; bu söylemlerin sansüre, eğitimden dışlanmaya, sivil toplumun baskılanmasına, şiddete ve sağlık hizmetlerine erişimde engellere yol açtığı ifade edildi.

Genç LGBTİ+’lar eğitimde ve kampüslerde korunmalı

ÜniKuir, CEDAW taslağının eğitim hakkına ilişkin bölümlerinde LGBTİ+ öğrencilerin deneyimlerinin daha açık biçimde ele alınmasını önerdi. Görüşte, okulların ve üniversitelerin; müfredat, ders kitapları, kıyafet kuralları, yurt politikaları, disiplin süreçleri, danışmanlık hizmetleri ve öğrenci topluluklarının tanınması gibi alanlarda ikili ve heteronormatif kabulleri yeniden üretebildiği belirtildi.

Trans gençlerin sağlık hakkı güvence altına alınmalı

Sağlık alanına ilişkin önerilerde ise trans ergenler ve genç transların cinsiyet uyum sürecinde karşılaştığı hukuki, idari, ekonomik ve fiili engellerin kaldırılması gerektiği ifade edildi.

Görüşte ayrıca interseks çocuklara yönelik rıza dışı ve tıbben zorunlu olmayan müdahalelerin, ikili cinsiyet normlarına uyum baskısıyla bağlantılı olduğu ve devletlerin bu müdahaleleri önlemekle yükümlü olduğu hatırlatıldı.

Medya ve dijital alanlarda nefret söylemiyle mücadele edilmeli

Ayrıca medya ve sosyal medya platformlarının LGBTİ+’ları tehdit gibi gösteren kalıp yargıları yeniden ürettiği belirtildi. Bu söylemlerin kamu görevlileri, ana akım medya ya da dijital platformlar tarafından güçlendirilmesinin şiddet, sansür ve dışlanma riskini artırdığı vurgulandı. 

Bu nedenle, medya ve sosyal medya alanında hazırlanacak etik ilkelerin ve başvuru mekanizmalarının LGBTİ+’lara ve LGBTİ+ örgütlerine açık, erişilebilir ve etkili olması gerektiği belirtildi.