Ocak 2025: LGBTİ+'lar Meclis gündeminin neresinde?
Ocak 2025: LGBTİ+'lar Meclis gündeminin neresinde?
- 28/02/2026
- ÜniKuir
Ocak ayında Meclis’te LGBTİ+’lar sınırlı hak temelli sözlerle anıldı; komisyonlarda nefret söylemi 4 kez tekrarlandı.
Gönüllülerimizle birlikte yürüttüğümüz meclis izleme çalışması kapsamında Ocak ayında TBMM’de LGBTİ+ haklarını içeren yasama ve denetim faaliyetlerini sizler için derledik.
Türkiye Büyük Millet Meclisinde Ocak ayında;
Genel Kurul 12 kez toplandı, bu toplantılardan LGBTİ+’lardan 1 kez hak temelli, 1 kez ayrımcı biçimde söz edildi.
İzleme kapsamında olan meclis komisyonları toplamda 12 kez toplandı. LGBTİ+’lar 4 kez nefret söylemiyle hedef alındı.
Milletvekilleri tarafından 84 basın toplantısı yapıldı. Bunların 1’inde nefret söylemi üretildi.
Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin düzenlediği 15 grup toplantısının 1’inde LGBTİ+’lara karşı ayrımcı söylem üretilmiştir.
47 kanun teklifi verildi. Bunlardan hiçbirinde LGBTİ+ hakları açıkça yer almadı.
127 meclis araştırma önergesinin hiçbirinde LGBTİ+ hakları açıkça yer almadı.
1234 yazılı soru önergesi sunuldu. Bunların 2’sinde LGBTİ+’lar hak temelli biçimde yer alırken 2’sinde ayrımcı bir perspektifle ele alındı.
Genel Kurul
DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada iktidar sıralarına yönelerek Kürt halkına, farklı inançlara, kültürlere ve cinsel yönelimlere yönelik düşmanca bir tutum sergilendiğini ifade etti ve bu yaklaşımı kabul etmediklerini belirtti. AKP Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu ise çocukların korunması başlığı altında yaptığı konuşmada LGBTİ+’ları “tehdit” olarak tanımlayan bir söylem kullandı.
Komisyon Toplantıları
İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Alt Komisyonu’nda yapılan görüşmelerde dijital alanın çocuklar açısından riskleri ele alınırken LGBTİ+’lar doğrudan tehdit kategorisi içinde anıldı. Alt Komisyon Başkanı ve AKP Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, dijital bağımlılık, pedofili ve siber zorbalıkla birlikte “LGBTİ+ propagandası”nı çocuklar için çevrim içi riskler arasında saydı ve sosyal medya kullanımına yaş sınırlaması, filtreleme sistemleri, ebeveyn izni, içerik engelleme mekanizmaları ve çocuklara yönelik LGBTI+ içeriklerinin engellenmesi gibi düzenleme önerilerini sıraladı. AKP Diyarbakır Milletvekili Mehmet Sait Yaz da çocukların dijital ortamlarda korunmasına yönelik mevzuat, denetim ve güvenlik önerilerini aktarırken “LGBT gibi yapılar”ı çocuklara yönelik tehdit unsurları arasında gösterdi.
Çocukların Suça Sürüklenmesine Yol Açan Nedenlerin Araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırması Komisyonu’nda konuşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ise interneti tamamen yasaklayıcı bir yaklaşım benimsemediklerini, ancak çocukları “zararlı akımlardan” korumak istediklerini ifade ederek LGBTİ+ karşıtı kavramı sahiplendi.
Grup Toplantıları
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, grup toplantısında yaptığı konuşmada “ahlaki ve manevi cepheyi sarsan”, aile kurumunu hedef aldığını ileri sürdüğü ve milli değerlere zarar verdiğini savunduğu “tehlikeli akımlara” karşı sonuna kadar direneceklerini ifade ederek, aile ve değerler eksenli bir savunma hattı vurgusu yaptı.
Basın Toplantıları
AKP Elazığ Milletvekili Ejder Açıkkapı, yaptığı basın açıklamasında dijital platformlar ve dizi/film içerikleri üzerinden yürütüldüğünü iddia ettiği “kültürel ve ahlaki aşındırma” faaliyetlerine dikkat çekerek LGBT propagandası olarak nitelendirdiği içeriklere karşı toplumsal uyanıklık çağrısında bulundu. Açıkkapı ayrıca TRT’nin dijital platformu Tabii’de yayımlanan ve LGBTİ+’ları ayrımcı bir çerçevede ele alan belgeseli desteklediklerini ifade etti.
Yazılı Soru Önergeleri
Ocak ayındaki yazılı soru önergeleri, dijital alan, medya içerikleri ve kolluk uygulamaları üzerinden LGBTİ+’ları gündeme taşıdı. Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, sosyal medya platformlarının içerik denetimi ve vergi yükümlülüklerine ilişkin iki ayrı önerge sunarken, bu platformların “ahlaki yozlaşma” ve “sapkın akımlar” üzerinden gençleri olumsuz etkilediğini ileri sürdü. DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki, TRT’nin dijital platformu tabii’de yayımlanacağı duyurulan Gökkuşağı Faşizmi adlı belgesel hakkında Kültür ve Turizm Bakanı’na soru önergesi vererek kamu yayıncılığının ayrımcı içerik üretmesini eleştirdi. TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil, Beyoğlu’nda trans kadınlara yönelik sistematik ayrımcı uygulamalar, sözlü taciz, kötü muamele, hukuka aykırı aramalar ve keyfi para cezalarına ilişkin iddiaları İçişleri Bakanı’na yöneltti.
Ocak ayında LGBTİ+’ların gündeminde ayrıca; Bilkent Üniversitesinde Vegan Topluluğu’nun kampüste açtığı stantta LGBTİ+ temalı materyaller bulunması nedeniyle standın kapatılması, Kaos GL’nin bir Anayasa Mahkemesi başvurusunda Adalet Bakanlığı’nın nefret söylemini basın özgürlüğü olarak değerlendirmesi, Mabel Matiz’in yargılandığı davada hakimin “şarkının bir erkeğe yazılıp yazılmadığını” sorması, Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nde trans mahpus Poyraz’ın şüpheli ölümünün ardından trans tutuklulara yönelik tecrit koşullarının ağırlaştırılması, Halkevleri LGBTİ+ Komisyonu’nun sosyal medya hesabına erişimin engellenmesi ve RTÜK’ün “Jasmine” dizisi ve “Passages” filmine ilişkin “müstehcenlik”, “genel ahlak” ve “LGBT’nin sıradanlaştırılması” iddialarıyla yaptırım uygulaması vardı. Ancak bunlar meclis gündemine yansımadı.
Bu ay LGBTİ+ haklarını gündem eden milletvekilleri:
DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki
DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş
TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil
Meclis izleme çalışmasında görev alan gönüllülerimiz; Cem Aydın, Emirhan, Gökçe, Şansal Gümüşpala ve Şerife Atak
Meclis Sözlüğü
Basın Toplantıları: Milletvekillerinin gerekli gördükleri konularda mecliste bu amaçla ayrılmış bir alanda görüşlerini kamuoyuyla paylaşabilmesini sağlar.
Genel Kurul: TBMM'nin yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin her türlü işin görüşüldüğü ve karara bağlandığı en üst karar organıdır.
Grup Toplantıları: TBMM'de en az 20 milletvekili bulunan siyasi partiler, siyasi parti grubu kurabilmektedir. Bu gruplar genellikle haftada bir olmak üzere toplantılarda partilerinin politikalarını ve görüşlerini kamuoyuna aktarır.
Komisyonlar: Genel Kurul adına çalışmak üzere belli sayıda milletvekilinin katılımıyla oluşan, gündemdeki kanun tekliflerini genel kurul öncesinde görüşerek kabul eden, reddeden veya değiştiren ve karara bağladığı işlere ilişkin rapor hazırlayan kurullardır.
Kanun Teklifi: Bir ya da daha fazla milletvekilinin imzasıyla ve gerekçeli bir şekilde yeni bir kanun çıkarılması veya mevcut kanunun belli bir şekilde değiştirilmesi amacıyla hazırlanmaktadır.
Meclis araştırma önergeleri: En az bir milletvekili tarafından meclisin belirli bir konuda ayrıntılı bilgi edinmek ve raporlaştırmak üzere milletvekillerinin katılımıyla oluşturduğu özel bir komisyon oluşturması amacıyla verilir.
Yazılı soru önergeleri: Milletvekilleri tarafından yasama ve denetim faaliyeti içerisinde, Cumhurbaşkanı yardımcılarının ya da bakanların görev alanına giren konularda yanıtlaması için sunulan soruları içerir.
Genel görüşme önergeleri: Devleti ve toplumun genelini ilgilendiren konular üzerine mecliste milletvekillerinin katılımıyla genel görüşme açılması için verilir. Genel görüşme açılması siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yazılı bir önergeyle istenebilir. Genel görüşmelerde herhangi bir oylama yapılmamakta ve karar alınmamaktadır.
Meclis soruşturma önergeleri: Meclisin salt çoğunluğunu sağlayacak sayıda milletvekili tarafından, görevde bulunan veya görevinden ayrılmış olan Cumhurbaşkanı yardımcılarının veya bakanların ya da parlamenter sisteminde görev yapmış olan başbakan veya bakanların görevleriyle ilgili işlerden dolayı cezai sorumluluklarını gerektiren fiillerin soruşturulması amacıyla verilir.
Daha fazla kavram için: https://www.tbmm.gov.tr/ParlamentoTerimleriSozluk
